Nieuw boek over Vrijmetselarij in de Tweede Wereldoorlog

12 October 2026, 11:52 uur
Den Haag & Regio
mainImage
Vrijmetselarij Museum

In november verschijnt er een nieuw boek over de Vrijmetselarij in de Tweede Wereldoorlog, gebaseerd op archiefonderzoek in het Vrijmetselarij Museum in Den Haag. Het 192 pagina's tellende boek met de titel 'Vrijmetselarij, erfgoedroof en restitutie - Onbekende aspecten van de Tweede Wereldoorlog' is geschreven door Andréa A. Kroon en wordt uitgebracht door Waanders Uitgevers.

De Vrijmetselarij is een eeuwenoude broederschapsorganisatie die zich richt op persoonlijke ontwikkeling, onderlinge verbondenheid, ethiek en levensbeschouwing. Daarbij wordt veel gewerkt met symbolen, rituelen en bijeenkomsten waarin leden nadenken over vragen als: Hoe kan ik een beter mens worden? Hoe ga ik om met anderen? En wat betekent vrijheid, verantwoordelijkheid en verdraagzaamheid?

Tijdens de Tweede Wereldoorlog keerde het naziregime zich tegen de loges van de Vrijmetselarij, die werden afgeschilderd als een 'Joods complot'. In werkelijkheid vormde de Vrijmetselarij vooral een potentiële bron van verzet. In september 1940 verbood de bezetter de Vrijmetselarij en beroofde alle loges in Nederland van hun bezit en erfgoed.

Tekst gaat door onder foto.

Foto: Vrijmetselarij Museum.

Nog altijd vermist

Hoofddoelwit van de nazi's was het Vrijmetselarij Museum in Den Haag met haar beroemde Kloss-collectie en legaat van prins Frederik. Broeders van de loge namen grote risico’s om een deel van het erfgoed te redden, maar veel andere kostbare symbolen, kledingstukken en versierselen verdwenen en zijn nog altijd vermist.

Na de bevrijding volgde een moeizaam rechtsherstel, waarin de bewijslast bij de gedupeerden werd gelegd. Dit onbekende aspect van de oorlogsgeschiedenis is nu voor het eerst in kaart gebracht op basis van archiefonderzoek in het Vrijmetselarij Museum.